L4 ile płatne: wynagrodzenie chorobowe, 80 czy 100 procent i kto płaci za zwolnienie lekarskie
Zwykła choroba to 80% podstawy. Ciąża i wypadek przy pracy to 100%. Poniżej liczby, z których naprawdę wychodzi kwota na koncie, i moment, w którym płatnika zmienia ZUS.
Teleporada ze zwolnieniem L4
99 złLekarz ocenia podczas rozmowy, czy jesteś niezdolny do pracy, i przy wskazaniach wystawia e-ZLA. Dokument trafia elektronicznie do ZUS i do płatnika składek.
- Zwolnienie także z datą wsteczną, maksymalnie 3 dni przed teleporadą
- Lekarz może odmówić, gdy nie ma podstaw. Wtedy zwracamy 100% opłaty
- Potrzebna e-recepta? Lekarz wystawi ją w tej samej rozmowie
Wywiad wypełnisz bez zakładania konta. Płacisz dopiero przed rozmową z lekarzem.
Odpowiedź w jednym zdaniu
Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026
Stawka zależy od przyczyny, nie od stażu
L4 płatne 100 procent czy 80 procent
Domyślna stawka to 80% podstawy wymiaru i obejmuje zdecydowaną większość zwolnień, także pobyt w szpitalu. Stawka 100% nie jest nagrodą za długi staż ani za powagę choroby. Przysługuje w zamkniętym katalogu sytuacji wymienionych w ustawie zasiłkowej i w Kodeksie pracy.
| Sytuacja | Ile płatne | Uwaga praktyczna |
|---|---|---|
| Zwykła choroba, także zakaźna i sezonowa | 80% podstawy | Najczęstszy przypadek. Stawka nie rośnie z powodu długości zwolnienia ani liczby dni w roku. |
| Pobyt w szpitalu | 80% podstawy | Od 2022 roku szpital nie obniża już świadczenia. Wcześniej za czas hospitalizacji przysługiwało 70%. |
| Choroba w czasie ciąży | 100% podstawy | Kod B na zwolnieniu. Rezygnacja z kodu B odbiera płatnikowi podstawę do zastosowania 100% i dłuższego okresu zasiłkowego. |
| Wypadek przy pracy i choroba zawodowa | 100% podstawy | Wypłacane z ubezpieczenia wypadkowego, a nie chorobowego, więc bez okresu wyczekiwania. |
| Wypadek w drodze do pracy lub z pracy | 100% podstawy | Wymaga karty wypadku sporządzonej przez pracodawcę. |
| Badania i zabieg pobrania komórek, tkanek lub narządów | 100% podstawy | Dotyczy kandydata na dawcę i dawcy, także za czas samych badań. |
Wysokość świadczenia chorobowego według przyczyny niezdolności do pracy
Zwykła choroba, także zakaźna i sezonowa
- Ile płatne
- 80% podstawy
- Uwaga praktyczna
- Najczęstszy przypadek. Stawka nie rośnie z powodu długości zwolnienia ani liczby dni w roku.
Pobyt w szpitalu
- Ile płatne
- 80% podstawy
- Uwaga praktyczna
- Od 2022 roku szpital nie obniża już świadczenia. Wcześniej za czas hospitalizacji przysługiwało 70%.
Choroba w czasie ciąży
- Ile płatne
- 100% podstawy
- Uwaga praktyczna
- Kod B na zwolnieniu. Rezygnacja z kodu B odbiera płatnikowi podstawę do zastosowania 100% i dłuższego okresu zasiłkowego.
Wypadek przy pracy i choroba zawodowa
- Ile płatne
- 100% podstawy
- Uwaga praktyczna
- Wypłacane z ubezpieczenia wypadkowego, a nie chorobowego, więc bez okresu wyczekiwania.
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy
- Ile płatne
- 100% podstawy
- Uwaga praktyczna
- Wymaga karty wypadku sporządzonej przez pracodawcę.
Badania i zabieg pobrania komórek, tkanek lub narządów
- Ile płatne
- 100% podstawy
- Uwaga praktyczna
- Dotyczy kandydata na dawcę i dawcy, także za czas samych badań.
Uwaga na jeden szczegół, który kosztuje najwięcej pieniędzy w praktyce: 100% w ciąży nie wynika z samego faktu bycia w ciąży, tylko z tego, że lekarz oznaczy zwolnienie kodem B. Bez tego kodu płatnik nie ma na czym oprzeć wyższej stawki ani wydłużonego okresu zasiłkowego. Opisaliśmy to osobno przy kodzie B na zwolnieniu lekarskim.
Pracodawca, potem ZUS
Po ilu dniach chorobowego płaci ZUS
Za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym pracownik dostaje wynagrodzenie chorobowe ze środków pracodawcy, na podstawie art. 92 Kodeksu pracy. Od 34. dnia świadczenie przejmuje ZUS i nazywa się już zasiłkiem chorobowym. U pracownika, który w danym roku kalendarzowym skończył 50 lat, granica przesuwa się na 14 dni, a ZUS wchodzi od 15. dnia. Ważne, że limit 14 dni działa dopiero od roku następującego po roku pięćdziesiątych urodzin.
Limit 33 dni liczy się łącznie w całym roku kalendarzowym, a nie osobno dla każdego zwolnienia i nie osobno dla każdego pracodawcy. Trzy zwolnienia po dwa tygodnie wyczerpują go tak samo jak jedno zwolnienie pięciotygodniowe. Po 31 grudnia licznik startuje od zera, więc zwolnienie przechodzące przez koniec roku jest dzielone: dni grudniowe idą na stary limit, styczniowe na nowy.
Dla twojego konta bankowego zmiana płatnika jest neutralna, bo procent zostaje ten sam. Zmienia się natomiast terminowość i sposób wypłaty. Pracodawca wypłaca chorobowe w normalnym terminie wypłaty, a ZUS ma na to 30 dni od skompletowania dokumentów. Dlatego przejście na zasiłek prawie zawsze oznacza dłuższą przerwę między przelewami niż zwykle.
Osobna sytuacja dotyczy zleceniobiorców i przedsiębiorców. Oni nie mają wynagrodzenia chorobowego w ogóle, bo art. 92 Kodeksu pracy dotyczy wyłącznie pracowników. Dostają zasiłek z ZUS od pierwszego dnia niezdolności, o ile opłacali dobrowolną składkę chorobową. Szczegóły zebraliśmy przy zwolnieniu lekarskim na umowie zlecenie oraz przy L4 na działalności gospodarczej.
| Kto choruje | Pierwsze dni | Kto płaci dalej |
|---|---|---|
| Pracownik do 50. roku życia | Dni 1 do 33: wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy | Od 34. dnia zasiłek chorobowy z ZUS |
| Pracownik po 50. roku życia | Dni 1 do 14: wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy | Od 15. dnia zasiłek chorobowy z ZUS |
| Zleceniobiorca ze składką chorobową | Brak wynagrodzenia chorobowego | Zasiłek z ZUS od 1. dnia, po 90 dniach wyczekiwania |
| Przedsiębiorca ze składką chorobową | Brak wynagrodzenia chorobowego | Zasiłek z ZUS od 1. dnia, po 90 dniach wyczekiwania |
| Osoba już po ustaniu zatrudnienia | Brak wynagrodzenia chorobowego | Zasiłek z ZUS, tylko przy spełnieniu warunków ustawowych |
Kto wypłaca świadczenie chorobowe i od którego dnia
Pracownik do 50. roku życia
- Pierwsze dni
- Dni 1 do 33: wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy
- Kto płaci dalej
- Od 34. dnia zasiłek chorobowy z ZUS
Pracownik po 50. roku życia
- Pierwsze dni
- Dni 1 do 14: wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy
- Kto płaci dalej
- Od 15. dnia zasiłek chorobowy z ZUS
Zleceniobiorca ze składką chorobową
- Pierwsze dni
- Brak wynagrodzenia chorobowego
- Kto płaci dalej
- Zasiłek z ZUS od 1. dnia, po 90 dniach wyczekiwania
Przedsiębiorca ze składką chorobową
- Pierwsze dni
- Brak wynagrodzenia chorobowego
- Kto płaci dalej
- Zasiłek z ZUS od 1. dnia, po 90 dniach wyczekiwania
Osoba już po ustaniu zatrudnienia
- Pierwsze dni
- Brak wynagrodzenia chorobowego
- Kto płaci dalej
- Zasiłek z ZUS, tylko przy spełnieniu warunków ustawowych
Podstawa wymiaru krok po kroku
Jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe
Najczęstszy błąd w domowych wyliczeniach polega na braniu 80% z pensji brutto. Wynik wychodzi wtedy o kilkanaście procent za wysoki, bo podstawy nie stanowi pensja brutto, tylko pensja pomniejszona o składki społeczne finansowane przez pracownika.
1. Zbierz 12 miesięcy
Bierzesz wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym zachorowałeś. Krócej pracujesz, liczysz z pełnych przepracowanych miesięcy.
2. Odejmij 13,71%
To łączna składka emerytalna, rentowa i chorobowa w części finansowanej przez pracownika. Dopiero ta kwota jest podstawą wymiaru.
3. Podziel przez 30
Zawsze przez 30, także w lutym i w miesiącach 31-dniowych. Tak powstaje stawka za jeden dzień niezdolności do pracy.
4. Weź 80% albo 100%
Stawkę dzienną mnożysz przez procent z tabeli wyżej, a potem przez liczbę dni zwolnienia, licząc także soboty, niedziele i święta.
Policzone na konkretnej pensji
Załóżmy stałe wynagrodzenie 6 000 zł brutto i 10 dni zwykłej choroby. Podstawa wymiaru to 6 000 zł minus 13,71%, czyli 5 177,40 zł. Stawka dzienna to 5 177,40 zł podzielone przez 30, czyli 172,58 zł. Przy 80% daje to 138,06 zł za dzień i 1 380,60 zł brutto za dziesięć dni. Gdyby to samo zwolnienie miało kod B, stawka wyniosłaby 172,58 zł dziennie i 1 725,80 zł za dziesięć dni, czyli o 345,20 zł więcej.
Do podstawy wchodzą też składniki zmienne, jeśli nie są wypłacane mimo choroby. Premie miesięczne i prowizje dolicza się w kwocie faktycznie wypłaconej, premie kwartalne w jednej dwunastej sumy z czterech kwartałów, a roczne w jednej dwunastej kwoty za rok. Nie wchodzą natomiast składniki, które i tak dostajesz w czasie zwolnienia, na przykład dodatek stażowy wypłacany w pełnej wysokości niezależnie od choroby.
Dolna granica świadczenia
Ile wynosi najniższe chorobowe w 2026 roku
Podstawa wymiaru pracownika nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia po pomniejszeniu o 13,71%. Płaca minimalna w 2026 roku wynosi 4 806 zł brutto, więc najniższa podstawa wymiaru to 4 147,10 zł. Stawka dzienna liczona z tej podstawy to 138,24 zł, a przy 80% świadczenie nie może być niższe niż 110,59 zł brutto za każdy dzień zwolnienia.
Ta gwarancja działa tylko dla pracowników na etacie i tylko w okresie zatrudnienia. Nie stosuje się jej po ustaniu tytułu ubezpieczenia ani do zleceniobiorców i przedsiębiorców, u których podstawą jest zadeklarowana kwota pomniejszona o 13,71%. Osoba na najniższej podstawie w ZUS dostaje więc realnie mniej niż etatowiec na płacy minimalnej.
W drugą stronę limit też istnieje, ale dopiero po ustaniu zatrudnienia. Wtedy podstawa nie może przekroczyć 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, co dla dobrze zarabiających oznacza wyraźnie niższy zasiłek niż w trakcie umowy. Rozpisaliśmy to przy zasiłku chorobowym po ustaniu zatrudnienia.
| Wskaźnik | Kwota 2026 | Skąd wynika |
|---|---|---|
| Minimalne wynagrodzenie brutto | 4 806 zł | Rozporządzenie o minimalnym wynagrodzeniu, obowiązuje od 1 stycznia 2026 |
| Najniższa podstawa wymiaru | 4 147,10 zł | Płaca minimalna pomniejszona o 13,71% składek pracownika |
| Najniższa stawka dzienna 80% | 110,59 zł brutto | Podstawa podzielona przez 30 i pomnożona przez 80% |
| Najniższa stawka dzienna 100% | 138,24 zł brutto | Podstawa podzielona przez 30, bez obniżki procentowej |
Świadczenie chorobowe 2026: kwoty graniczne dla pracownika
Minimalne wynagrodzenie brutto
- Kwota 2026
- 4 806 zł
- Skąd wynika
- Rozporządzenie o minimalnym wynagrodzeniu, obowiązuje od 1 stycznia 2026
Najniższa podstawa wymiaru
- Kwota 2026
- 4 147,10 zł
- Skąd wynika
- Płaca minimalna pomniejszona o 13,71% składek pracownika
Najniższa stawka dzienna 80%
- Kwota 2026
- 110,59 zł brutto
- Skąd wynika
- Podstawa podzielona przez 30 i pomnożona przez 80%
Najniższa stawka dzienna 100%
- Kwota 2026
- 138,24 zł brutto
- Skąd wynika
- Podstawa podzielona przez 30, bez obniżki procentowej
Jak długo płacą
Ile trwa okres zasiłkowy i co jest po nim
Okres zasiłkowy wynosi 182 dni, a przy gruźlicy i przy niezdolności przypadającej w czasie ciąży 270 dni. Do tej puli wlicza się także dni wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy, więc 33 dni etatowe nie są dodatkiem ponad limit, tylko jego częścią. Dni z różnych zwolnień sumują się, jeśli przerwa między nimi jest krótsza niż 60 dni albo jeśli chorujesz na to samo.
Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego świadczenie się kończy. Jeżeli dalsze leczenie rokuje powrót do pracy, można wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne, maksymalnie na 12 miesięcy. Wynosi ono 90% podstawy przez pierwsze trzy miesiące i 75% przez kolejne, a w czasie ciąży 100%.
Prawo do świadczenia nie pojawia się od razu po zatrudnieniu. Pracownik nabywa je po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, a osoba ubezpieczona dobrowolnie, czyli zleceniobiorca i przedsiębiorca, po 90 dniach. Absolwenci szkół i uczelni, którzy przystąpili do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od ukończenia nauki, oraz osoby po wypadku przy pracy dostają świadczenie bez wyczekiwania.
Stan prawny na wrzesień 2026
Czy ZUS płaci chorobowe od pierwszego dnia
Nie płaci. W sieci krąży twierdzenie, że od 13 kwietnia 2026 roku ZUS przejął finansowanie chorobowego od pierwszego dnia i że wynagrodzenie chorobowe przestało istnieć. To nieprawda. Limity 33 i 14 dni po stronie pracodawcy obowiązują we wrześniu 2026 roku bez zmian, a art. 92 Kodeksu pracy nie został uchylony. Warto to sprawdzić, zanim ktoś oprze na tym rozliczenie listy płac.
W Sejmie leży natomiast projekt, który zmienia jedną rzecz i tylko dla jednej grupy. Poselski projekt z druku nr 2416, wniesiony 25 marca 2026 roku, skreśla wyrazy o chorobie w czasie ciąży z art. 92 Kodeksu pracy i dodaje do ustawy zasiłkowej przepis, zgodnie z którym pracownicy w ciąży od pierwszego dnia niezdolności przysługuje zasiłek chorobowy z ZUS w wysokości 100% podstawy. Pracodawca przestaje wtedy płacić za te dni cokolwiek.
Pierwsze czytanie odbyło się 9 czerwca 2026 roku, a projekt trafił do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia i objąć także zwolnienia trwające w dniu wejścia w życie. Do tego czasu kobieta w ciąży dostaje za pierwsze 33 dni wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, tyle że w wysokości 100%, a nie 80%. Praktyczny skutek dla pracownicy jest więc dziś taki sam co do kwoty, a różnica dotyczy tego, czyje to pieniądze.
Czego ta zmiana nie dotyczy
Kiedy pieniędzy nie ma
Kiedy chorobowe nie przysługuje albo przepada
Świadczenie za cały okres zwolnienia przepada, jeśli w jego trakcie wykonujesz pracę zarobkową albo wykorzystujesz zwolnienie niezgodnie z celem. Praca zdalna, zlecenie dla innej firmy i prowadzenie własnej działalności liczą się tak samo jak stawienie się w biurze. Kontrolę może przeprowadzić ZUS oraz płatnik zgłaszający do ubezpieczenia powyżej 20 osób, o czym piszemy przy kontroli zwolnienia lekarskiego.
Świadczenie nie przysługuje też za dni, w których zachowałeś prawo do wynagrodzenia, za okres urlopu bezpłatnego i wychowawczego, za czas tymczasowego aresztowania oraz wtedy, gdy niezdolność powstała w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym wyrokiem. Nadużycie alkoholu odbiera prawo do świadczenia za pierwsze pięć dni niezdolności.
Osobna pułapka dotyczy terminu. Zwolnienie dostarczone płatnikowi po siedmiu dniach od jego otrzymania obniża zasiłek o 25% za okres od ósmego dnia aż do dnia dostarczenia. Przy elektronicznym e-ZLA problem praktycznie zniknął, bo dokument trafia do ZUS i do pracodawcy automatycznie, ale sankcja nadal obowiązuje przy zwolnieniach papierowych, na przykład wystawionych za granicą.
Najczęstsze pytania
Pytania o to, ile płatne jest L4
Ile płatne jest L4?
Po ilu dniach chorobowego płaci ZUS?
Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe?
Jak obliczyć chorobowe z pensji 6000 zł brutto?
Czy L4 liczy się za soboty i niedziele?
Ile wynosi najniższe chorobowe w 2026 roku?
Czy L4 w ciąży jest płatne 100 procent?
Ile płatne jest chorobowe w szpitalu?
Czy chorobowe jest opodatkowane?
Ile trwa okres zasiłkowy?
Czy pracodawca może nie zapłacić za L4?
Czy ZUS płaci chorobowe od pierwszego dnia?
Potrzebujesz zwolnienia lekarskiego
Wypełnij wywiad, a lekarz oceni podczas teleporady, czy są podstawy do wystawienia e-ZLA. Przy braku podstaw zwracamy 100% opłaty.