Na opiekę nad chorym dzieckiem do 14. roku życia przysługuje 60 dni zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym. Na dziecko powyżej 14 lat lub innego chorego członka rodziny są to 14 dni, a na chore dziecko niepełnosprawne w wieku od 14 do 18 lat 30 dni. Łączny limit nie może przekroczyć 60 dni w roku i jest wspólny dla obojga rodziców. Zasiłek wynosi 80% podstawy wymiaru i nie ma przy nim okresu wyczekiwania.
Czytaj w kontekście: ile płatne jest l4 oraz co można robić na l4.
W codziennym języku mówi się o tym L4 na dziecko, ale formalnie to nie jest zwolnienie chorobowe rodzica. To zasiłek opiekuńczy, rozliczany osobno i z własnymi limitami. Ma to jedną bardzo praktyczną konsekwencję: dni spędzone na opiece nad dzieckiem nie zjadają twojej puli 33 dni wynagrodzenia chorobowego ani okresu zasiłkowego na własną chorobę.
Ile dni zwolnienia na dziecko przysługuje w roku
Limity zależą od wieku dziecka i sytuacji. Sześćdziesiąt dni w roku kalendarzowym przysługuje na opiekę nad chorym dzieckiem do ukończenia 14 lat, a także nad zdrowym dzieckiem do lat 8, gdy opieka jest konieczna z określonych powodów. Trzydzieści dni obejmuje opiekę nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 14 do 18 lat. Czternaście dni to opieka nad dzieckiem powyżej 14. roku życia albo nad innym chorym członkiem rodziny, na przykład małżonkiem lub rodzicem.
Nad tymi pulami jest jeszcze limit nadrzędny: łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby dzieci i członków rodziny wymagających opieki. Jeśli więc wykorzystasz 55 dni na młodsze dziecko, na starsze zostanie już tylko 5, mimo osobnego limitu 14 dni.
Limit jest wspólny dla obojga rodziców. To częste nieporozumienie: rodzina ma jedną pulę 60 dni, a nie po 60 dni na każdego opiekuna. Rodzice mogą ją dowolnie dzielić, ale za ten sam okres zasiłek pobiera tylko jedna osoba.
Ile płatne jest zwolnienie na dziecko
Zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru, czyli przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała konieczność opieki, pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne. Za każdy dzień opieki, także za dni wolne od pracy, wypłaca się 1/30 tej kwoty. Nie ma tu stawki 100%, nawet w sytuacjach, w których przy własnej chorobie by przysługiwała.
Zasiłek opiekuńczy w całości finansuje ZUS od pierwszego dnia opieki. Nie ma podziału na wynagrodzenie od pracodawcy i późniejszy zasiłek, który znasz z własnego zwolnienia. Jak liczona jest podstawa i skąd biorą się różnice wobec zwykłej wypłaty, tłumaczymy szerzej w artykule ile płatne jest L4.
Czy przy zasiłku opiekuńczym obowiązuje okres wyczekiwania
Nie. To istotna różnica wobec zasiłku chorobowego. Prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje od pierwszego dnia objęcia ubezpieczeniem chorobowym, bez 30 dni wyczekiwania obowiązujących pracowników ani 90 dni wymaganych przy dobrowolnym ubezpieczeniu zleceniobiorców. Jeśli więc od tygodnia jesteś na nowym zleceniu z opłacaną składką chorobową, na własną chorobę zasiłku jeszcze nie dostaniesz, a na opiekę nad dzieckiem już tak. Zasady dotyczące samego zlecenia opisujemy na stronie zwolnienie lekarskie a umowa zlecenie.
Kiedy przysługuje opieka nad zdrowym dzieckiem do 8 lat
Zasiłek nie zawsze wymaga choroby dziecka. Przysługuje także na opiekę nad zdrowym dzieckiem do lat 8 w kilku sytuacjach: przy nieprzewidzianym zamknięciu żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, przy porodzie lub chorobie małżonka albo rodzica dziecka stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli uniemożliwiają mu one sprawowanie opieki, a także przy pobycie takiej osoby w szpitalu. W tych przypadkach nie ma zwolnienia lekarskiego na dziecko, tylko oświadczenie lub zaświadczenie potwierdzające okoliczności.
Jakie dokumenty złożyć, żeby dostać zasiłek opiekuńczy
Podstawą jest wniosek Z-15A przy opiece nad dzieckiem albo Z-15B przy opiece nad innym członkiem rodziny. Do tego dochodzi dokument potwierdzający konieczność opieki: przy chorobie dziecka jest to zaświadczenie lekarskie e-ZLA wystawione na opiekuna, a przy zamknięciu placówki oświadczenie rodzica lub informacja z przedszkola czy szkoły. Wniosek składa się u pracodawcy, a gdy zasiłek wypłaca bezpośrednio ZUS, przez Platformę Usług Elektronicznych.
W formularzu Z-15A podaje się między innymi dane dziecka, okres opieki oraz oświadczenie o tym, czy drugi rodzic nie pobiera zasiłku za ten sam czas i czy w gospodarstwie domowym jest inny domownik mogący zapewnić opiekę. Ten drugi warunek dotyczy opieki nad dzieckiem powyżej 2 lat i bywa powodem odmowy, gdy w domu jest osoba, która realnie może zająć się dzieckiem.
Czy zwolnienie na dziecko można dostać podczas teleporady
Tak, ale z ważnym zastrzeżeniem wynikającym ze standardu teleporady w podstawowej opiece zdrowotnej. Porady zdalnej nie udziela się dziecku do 6. roku życia, z wyjątkiem porady kontrolnej w trakcie leczenia ustalonego wcześniej podczas osobistego badania. Zdalnie nie ocenia się też pierwszej wizyty ani pierwszej oceny nowej dolegliwości. W praktyce oznacza to, że młodsze dziecko przy nowych objawach powinien zbadać lekarz osobiście, a teleporada sprawdza się przy kontynuacji ustalonego leczenia oraz u dzieci starszych.
To zresztą ta sama zasada, która stoi za konstrukcją naszego kwalifikatora: jeśli sytuacja wymaga osobistego badania, lekarz odmawia i opłata wraca w całości. Przy własnej chorobie proces wygląda tak samo i opisujemy go na stronie zwolnienie lekarskie online, a limity dat wstecznych na stronie zwolnienie lekarskie wstecz. Jeśli dziecko wymaga leczenia, kod e-recepty wystawionej na jego PESEL zobaczysz na swoim Internetowym Koncie Pacjenta, co szerzej wyjaśniamy w tekście e-recepta dla dzieci.
Kiedy dziecko choruje często i wracasz do tematu co kilka tygodni, warto sprawdzić, czy przyczyna nie leży w czymś, co da się ustalić u specjalisty. Rodzice zwykle zaczynają od pediatry, a przy powtarzających się problemach laryngologicznych czy alergicznych pomocne bywa dobranie właściwej specjalizacji do objawów, zamiast kolejnej wizyty ogólnej.
Czego zasiłek opiekuńczy nie obejmuje
Nie przysługuje, gdy w tym samym okresie w gospodarstwie domowym jest inny domownik mogący zapewnić opiekę dziecku powyżej 2 lat, przy czym nie liczy się osoba całkowicie niezdolna do pracy, chora, niesprawna fizycznie ani osoba prowadząca gospodarstwo rolne. Nie przysługuje też za okres, w którym pobierasz już inne świadczenie, na przykład zasiłek chorobowy na własną chorobę, ani wtedy, gdy nie jesteś objęty ubezpieczeniem chorobowym. Umowa o dzieło i zlecenie bez dobrowolnej składki chorobowej nie dają prawa do zasiłku opiekuńczego.
Warto też pilnować kalendarza. Pula 60 dni odnawia się z początkiem roku kalendarzowego i nie przechodzi na kolejny rok, więc niewykorzystane dni po prostu przepadają. Przy dwójce małych dzieci limit potrafi się wyczerpać szybciej, niż się wydaje, dlatego dobrze jest zapisywać wykorzystane dni na bieżąco.