Oko jest czerwone, rano powieki sklejają się wydzieliną, piecze i łzawi. Pierwsza myśl to antybiotyk na zapalenie spojówek, druga, czy trzeba po niego iść do lekarza. Krótko: antybiotyk w kroplach jest potrzebny tylko w części przypadków, a kupić go można wyłącznie na receptę. Poniżej opisujemy, po czym poznać przyczynę, jakie krople przepisuje lekarz, ile trwa kuracja i kiedy wystarczy teleporada, a kiedy trzeba pojechać do okulisty.
Czytaj w kontekście: leki na pokrzywkę oraz antybiotyk na zapalenie ucha.
Czy na zapalenie spojówek zawsze potrzebny jest antybiotyk
Nie. Większość zapaleń spojówek u dorosłych wywołują wirusy albo alergia, a antybiotyk na nie nie działa. Bakteryjne zapalenie bywa łagodne i ustępuje samo w ciągu 5 do 7 dni, a przegląd Cochrane pokazuje, że krople z antybiotykiem przyspieszają wyzdrowienie tylko nieznacznie. Mimo to lekarze je przepisują, gdy wydzielina jest ropna, powieki skleja się każdego ranka, a objawy trwają ponad 3 do 5 dni albo pacjent musi szybko wrócić do pracy, żłobka czy przedszkola.
Jak odróżnić wirusowe, bakteryjne i alergiczne zapalenie spojówek
Przyczynę zwykle widać po wydzielinie i po tym, czy swędzi. Poniższa tabela jest skrótem, którym posługuje się lekarz w wywiadzie, a nie diagnozą na odległość.
| Cecha | Wirusowe | Bakteryjne | Alergiczne |
|---|---|---|---|
| Wydzielina | Wodnista, przezroczysta | Ropna, żółta lub zielonkawa | Wodnista, ciągnąca się |
| Sklejone powieki rano | Rzadko | Typowo | Nie |
| Świąd | Mały | Mały | Dominujący objaw |
| Oba oczy | Często po kolei | Zwykle zaczyna jedno | Zawsze oba |
| Katar, ból gardła | Często | Rzadko | Katar alergiczny |
| Czas trwania | 7 do 14 dni | 5 do 7 dni, krócej z kroplami | Dopóki trwa kontakt z alergenem |
| Antybiotyk | Nie | Czasem tak | Nie |
Jaki antybiotyk na zapalenie spojówek przepisuje lekarz
Przy bakteryjnym zapaleniu spojówek lekarz przepisuje krople lub maść z antybiotykiem stosowane bezpośrednio do oka, a nie tabletki. Najczęściej są to preparaty z chloramfenikolem, ofloksacyną, lewofloksacyną albo tobramycyną. Wszystkie wydawane są w Polsce na receptę. Przy silnym stanie zapalnym zdarza się połączenie antybiotyku ze sterydem, ale takiego leku nie wolno stosować bez rozpoznania, bo steryd może nasilić zakażenie, na przykład wirusowe lub grzybicze.
| Grupa | Kiedy zwykle | Uwagi |
|---|---|---|
| Chloramfenikol | Niepowikłane bakteryjne zapalenie spojówek | Lek pierwszego rzutu w wielu zaleceniach, kuracja zwykle 5 do 7 dni |
| Fluorochinolony (ofloksacyna, lewofloksacyna) | Soczewki, nawroty, brak poprawy | Szersze spektrum, wybór lekarza |
| Tobramycyna | Zakażenia wymagające innego spektrum | Bywa w zestawie ze sterydem |
| Maści z antybiotykiem | Małe dzieci, na noc | Rozmywają widzenie, więc zwykle tylko wieczorem |
Dawkę, stężenie i liczbę dni ustala lekarz. Nie stosuj kropli zostałych z poprzedniej infekcji ani kropli kolegi: mogą być przeterminowane (otwarte opakowanie traci ważność po około 4 tygodniach) albo nieodpowiednie dla Twojej choroby. O ogólnych zasadach rozsądnego stosowania antybiotyków piszemy na stronie recepta na antybiotyk online, a oficjalne rekomendacje znajdziesz w Narodowym Programie Ochrony Antybiotyków.
Trzy przykłady z teleporady
Przykład pierwszy. Pani Agnieszka, 29 lat, od dwóch dni budzi się ze sklejonymi powiekami prawego oka. Wydzielina jest żółta, oko piecze, ale nie boli, widzi dobrze, soczewek nie nosi. To typowy obraz bakteryjnego zapalenia. Lekarz wystawia receptę na krople z antybiotykiem na 5 do 7 dni, zaleca osobny ręcznik i mycie rąk, a po kilku dniach przy braku poprawy prosi o ponowny kontakt.
Przykład drugi. Pan Piotr, 41 lat, ma oba oczy czerwone, wodnistą wydzielinę i katar od trzech dni, a w pracy kilka osób choruje na przeziębienie. To wirusowe zapalenie spojówek. Lekarz nie przepisuje antybiotyku, zaleca sztuczne łzy i zimne okłady, mówi, że objawy mogą trwać do dwóch tygodni, i podaje, kiedy wrócić.
Przykład trzeci. Pani Ewa nosi soczewki kontaktowe, od wczoraj ma bolesne oko i boi się światła. U noszących soczewki taki obraz może oznaczać zapalenie rogówki, które grozi uszkodzeniem wzroku. Lekarz nie wystawia recepty na krople w ciemno, tylko kieruje ją do okulisty na ten sam dzień. Opłata za teleporadę wraca w całości.
Ile trwa zapalenie spojówek i kiedy można wrócić do pracy
Bakteryjne zapalenie spojówek leczone kroplami ustępuje zwykle w ciągu 3 do 5 dni, wirusowe trwa do dwóch tygodni. Zakażenie jest zaraźliwe, dopóki jest wydzielina, dlatego myj ręce, nie dotykaj oczu i nie używaj wspólnych ręczników. Dzieci wracają do przedszkola zwykle po ustąpieniu ropnej wydzieliny, a placówka może mieć własne zasady, więc zapytaj. Gdy praca wymaga pełnej sprawności wzroku albo kontaktu z ludźmi, lekarz może wystawić zwolnienie, zasady opisujemy na stronie zwolnienie lekarskie online.
Jeśli prowadzisz mały gabinet lub biuro i dokumentację kosztów leczenia pracowników dostajesz w PDF, przy zestawieniach pomaga zamiana PDF na Excel dla firm, ale do samej kuracji oka to nie ma związku.
Jak stosować krople z antybiotykiem, żeby zadziałały
Umyj ręce, odchyl dolną powiekę i zakrap jedną kroplę do worka spojówkowego, nie dotykając końcówką oka ani rzęs. Po zakropleniu przymknij oko na minutę i uciśnij palcem wewnętrzny kącik, żeby lek nie spłynął kanalikiem łzowym do nosa. Przy dwóch rodzajach kropli zachowaj co najmniej 5 minut przerwy, a maść zakładaj na końcu. Kurację zakończ tak, jak zalecił lekarz, nawet gdy oko wygląda już dobrze po dwóch dniach, bo zbyt wczesne przerwanie sprzyja nawrotom. Soczewek kontaktowych nie noś w trakcie kuracji i po jej zakończeniu wymień je na nowe, a pojemnik na soczewki zdezynfekuj lub wymień.
Zapalenie spojówek u dzieci i w ciąży
U dzieci bakteryjne zapalenie spojówek jest częste, a przedszkola bywają bardzo czułe na ropną wydzielinę. Dawkę dla dziecka zawsze ustala lekarz, który zna wiek i wagę, więc nie podawaj kropli dorosłego. Przy noworodku i niemowlęciu z wydzieliną z oka zgłoś się do lekarza osobiście, bo przyczyną może być niedrożny kanalik łzowy albo zakażenie wymagające badania. W ciąży i podczas karmienia piersią część preparatów jest bezpieczna, a część nie, dlatego powiedz o ciąży na początku rozmowy. Kuracji nie zaczyna się samodzielnie z zapasów z domowej apteczki.
Co robić przy zapaleniu spojówek poza kroplami z antybiotykiem
Niezależnie od przyczyny pomaga higiena i odciążenie oka. Przemywaj powieki czystą gazą nasączoną przegotowaną, ostudzoną wodą ruchem od zewnętrznego kącika do nosa, osobną gazą dla każdego oka. Stosuj sztuczne łzy bez konserwantów, jeśli oko jest podrażnione, ogranicz ekran i unikaj makijażu oczu do wyzdrowienia. Wymień poszewkę i ręcznik, a makijaż oczu używany w czasie choroby wyrzuć. Przy alergii przydają się zimne okłady i unikanie alergenu, a jeśli problem wraca co sezon, lekarz może dobrać leczenie przeciwalergiczne. Zasady opisujemy na stronie recepta na leki na alergię.
Kiedy zapalenie spojówek wymaga okulisty, a nie teleporady
- Ból oka, nie tylko pieczenie lub uczucie piasku.
- Pogorszenie widzenia, mgła, tęczowe kręgi wokół świateł, światłowstręt.
- Uraz oka, ciało obce, kontakt z chemikaliami lub zabieg okulistyczny w ostatnich tygodniach.
- Soczewki kontaktowe z bolącym lub bardzo czerwonym okiem.
- Noworodek lub niemowlę z wydzieliną z oka.
- Brak poprawy po 48 godzinach kuracji antybiotykiem.
Przy takich objawach nie czekaj na termin teleporady. Poważniejsze są też zapalenia, którym towarzyszy opryszczka lub półpasiec w okolicy oka, bo wymagają leczenia przeciwwirusowego i kontroli okulistycznej.
Jak dostać receptę na krople z antybiotykiem online
W wywiadzie opisujesz, od kiedy trwają objawy, jaka jest wydzielina, czy oko boli i czy nosisz soczewki. Lekarz decyduje o kroplach albo odsyła do okulisty, a e-receptę dostajesz SMS-em i realizujesz w aptece tego samego dnia. Gdy lekarz nie wystawi recepty, zwracamy 100% opłaty. Pełny opis leków, które mogą być wystawione po teleporadzie, w tym kropli na jaskrę i alergię, jest na stronie krople do oczu na receptę. Jeśli porównujesz, ile kosztuje taka konsultacja, sprawdź cennik teleporad.
Wypełnij wywiad i zamów teleporadę, a lekarz oceni, czy w Twoim przypadku wystarczą krople.