Ból gardła, gorączka, białe naloty na migdałkach i jedno pytanie: jaki antybiotyk na anginę i skąd wziąć receptę, gdy przychodnia ma wolne terminy dopiero za kilka dni. Antybiotyk naprawdę pomaga tylko przy anginie paciorkowcowej, a tę lekarz rozpoznaje na podstawie kilku konkretnych objawów, które da się opisać także podczas teleporady.
Czytaj w kontekście: heviran na receptę oraz leki na pokrzywkę.
Jaki antybiotyk na anginę przepisuje lekarz
Przy anginie paciorkowcowej lekiem pierwszego wyboru jest penicylina fenoksymetylowa przez 10 dni. Gdy jest niedostępna albo źle tolerowana, lekarz przepisuje amoksycylinę lub cefadroksyl. Przy natychmiastowej alergii na penicyliny sięga po klindamycynę albo makrolid. Wszystkie te leki są wyłącznie na receptę, a o wyborze decyduje lekarz po wywiadzie.
| Substancja | Przykładowe nazwy | Kiedy | Czas kuracji |
|---|---|---|---|
| Penicylina fenoksymetylowa | Ospen | Pierwszy wybór u dzieci i dorosłych | 10 dni |
| Amoksycylina | Duomox, Ospamox, Amotaks | Alternatywa, gdy penicylina jest niedostępna. Nie przy podejrzeniu mononukleozy | 10 dni |
| Cefadroksyl | Duracef | Uczulenie na penicyliny inne niż natychmiastowe | 10 dni |
| Klindamycyna | Dalacin C, Clindamycin | Natychmiastowa alergia na penicyliny | 10 dni |
| Makrolid (klarytromycyna, azytromycyna) | Klabax, Sumamed | Natychmiastowa alergia, gdy klindamycyna nie pasuje. Część paciorkowców jest oporna | Wg leku, azytromycyna krócej |
Kuracja trwa 10 dni nie bez powodu. Objawy zwykle mijają po 2 do 3 dniach, ale celem leczenia jest też usunięcie bakterii i ochrona przed powikłaniami, takimi jak ropień okołomigdałkowy czy gorączka reumatyczna. Zasady leczenia opisują rekomendacje Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków oraz poradnik pacjenta Medycyny Praktycznej o leczeniu anginy.
Kiedy angina wymaga antybiotyku, a kiedy nie
Większość bólów gardła u dorosłych to infekcje wirusowe. Paciorkowiec odpowiada za około 5 do 15 na 100 przypadków u dorosłych i częściej za anginę u dzieci w wieku szkolnym. Żeby nie leczyć wirusa antybiotykiem, lekarze używają skali Centora w modyfikacji McIsaaca. Każdy objaw to jeden punkt:
- temperatura powyżej 38°C,
- brak kaszlu,
- powiększone i bolesne węzły chłonne z przodu szyi,
- obrzęk migdałków lub naloty na nich,
- wiek od 3 do 14 lat (plus 1 punkt), od 15 do 44 lat (0), 45 lat i więcej (minus 1).
Przy 0 lub 1 punkcie angina paciorkowcowa jest mało prawdopodobna i antybiotyk nie jest potrzebny. Od 2 punktów zalecany jest szybki test na antygen paciorkowca, a antybiotyk dostaje osoba z wynikiem dodatnim. Przy 4 do 5 punktach prawdopodobieństwo jest wysokie i gdy test nie jest dostępny, lekarz może zdecydować o leczeniu na podstawie objawów.
Przykład z liczeniem punktów
Trzy osoby wypełniają wywiad tego samego wieczoru. Tak wygląda ich wynik i decyzja lekarza:
| Osoba | Objawy | Punkty | Co zwykle zdecyduje lekarz |
|---|---|---|---|
| Marta, 29 lat | 39,1°C, bez kaszlu, bolesne węzły pod żuchwą, białe naloty na migdałkach widoczne na zdjęciu | 4 | Antybiotyk, zwykle penicylina na 10 dni, plus L4 na kilka dni |
| Piotr, 41 lat | 38,3°C, kaszel, katar, zaczerwienione gardło bez nalotów | 1 | Infekcja wirusowa, leczenie objawowe, bez antybiotyku i ze zwrotem opłaty |
| Ewa, 52 lata | 38,5°C, bez kaszlu, naloty, węzły niepowiększone, dodatni domowy test na paciorkowca | 2 (3 minus 1 za wiek) | Antybiotyk, bo test potwierdził paciorkowca |
Najważniejsza lekcja z tabeli: kaszel i katar przemawiają przeciw anginie paciorkowcowej. Jeśli masz jedno i drugie, antybiotyk prawdopodobnie nic nie zmieni, a co realnie łagodzi ból, opisujemy w artykule lek na ból gardła bez recepty.
Czy lekarz przepisze antybiotyk na anginę przez telefon
Tak, jeśli opis objawów jednoznacznie wskazuje na anginę paciorkowcową. Podczas teleporady lekarz nie zajrzy do gardła, dlatego liczy się dokładny wywiad: temperatura z termometru, brak kaszlu, wyczuwalne węzły i to, co widzisz w lusterku. Zdjęcie gardła zrobione telefonem z latarką i wynik testu na paciorkowca bardzo ułatwiają decyzję. Gdy obraz jest niejasny, lekarz zaleci test albo badanie osobiste, a przy odmowie wystawienia recepty zwracamy 100% opłaty automatycznie. Jak wygląda cała droga od wywiadu do kodu SMS, opisuje strona recepta na antybiotyk online.
Teleporada nie jest dobrym wyborem, gdy masz trudność z przełykaniem śliny, ślinisz się, mówisz jak z gorącym ziemniakiem w ustach, nie możesz szeroko otworzyć ust albo ból jest wyraźnie jednostronny i narasta mimo leczenia. To mogą być objawy ropnia okołomigdałkowego, który wymaga laryngologa w ciągu kilku godzin.
Antybiotyk na anginę dla dorosłych a dla dzieci
U dorosłych leki i czas kuracji są te same co u dzieci, różni się dawka liczona na kilogram masy ciała u najmłodszych. Dzieci w wieku szkolnym częściej mają anginę paciorkowcową, więc u nich test jest szczególnie ważny. Teleporada w sprawie dziecka wymaga podania wagi, wieku i dokładnej temperatury, a lekarz może wystawić receptę na zawiesinę. Na czas choroby dziecka przysługuje też zasiłek opiekuńczy, a zwolnienie na opiekę opisujemy na stronie L4 na dziecko.
Antybiotyk na anginę ropną
Angina ropna to potoczna nazwa anginy z ropnymi nalotami lub czopami na migdałkach. Sam wygląd nie przesądza o bakterii, bo podobne naloty daje mononukleoza i część infekcji wirusowych. Jeśli jednak naloty idą w parze z gorączką, brakiem kaszlu i bolesnymi węzłami, lekarz traktuje to jak anginę paciorkowcową i leczy tak samo: penicyliną albo amoksycyliną przez 10 dni. Ropa na migdałkach nie oznacza, że potrzebny jest silniejszy antybiotyk ani zastrzyk. Inna sytuacja to ropień okołomigdałkowy, czyli zbiornik ropy obok migdałka, który wymaga nacięcia u laryngologa, a nie zmiany tabletek.
Brak poprawy po 3 dniach antybiotyku
Po 48 do 72 godzinach leczenia gorączka powinna wyraźnie spaść, a ból gardła zelżeć. Jeśli tak się nie dzieje, powody są zwykle trzy: infekcja jest wirusowa i antybiotyk nie miał szans zadziałać, rozwija się ropień albo lek był przyjmowany nieregularnie. Nie odstawiaj antybiotyku sam i nie dokładaj drugiego z domowych zapasów. Skontaktuj się z lekarzem, który ocenił Cię wcześniej, albo umów nową konsultację i podaj, jaki lek, w jakiej dawce i od kiedy bierzesz. Przy narastającym jednostronnym bólu, szczękościsku lub trudności z przełykaniem śliny jedź od razu na izbę przyjęć laryngologiczną.
Antybiotyk na anginę bez recepty
Nie ma legalnej drogi. Wszystkie antybiotyki doustne są w Polsce na receptę, a tabletki do ssania i spraye z apteki łagodzą ból, ale nie zabijają paciorkowca. Resztki antybiotyku z poprzedniej kuracji to zły pomysł: zwykle jest ich za mało na 10 dni, a niedoleczona angina wraca. Uważaj też z amoksycyliną przy podejrzeniu mononukleozy zakaźnej (wysoka gorączka, powiększone węzły na całej szyi, ogromne zmęczenie), bo u wielu chorych wywołuje rozległą wysypkę. Dlatego o wyborze leku decyduje lekarz.
Ile kosztuje i jak długo jest ważna recepta na antybiotyk
Płacisz za konsultację lekarską, a nie za receptę, i cena nie zależy od tego, jaki antybiotyk dostaniesz. Aktualne stawki znajdziesz w cenniku. E-recepta na antybiotyk jest ważna 7 dni od wystawienia, a nie 30 jak większość recept, co wyjaśniamy w tekście recepta na antybiotyk ile ważna. W tej samej teleporadzie lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie online, bo z anginą i gorączką praca przez pierwsze dni rzadko wychodzi.
Jeśli zamiast gardła bolą przede wszystkim zatoki, z ropną wydzieliną z nosa, sprawdź osobną stronę antybiotyk na zatoki, bo tam kryteria i leki są inne. Gdy na pierwszym planie jest kaszel, a nie ból gardła, przeczytaj, kiedy lekarz przepisuje antybiotyk na oskrzela.
Co przygotować przed teleporadą w sprawie anginy
- Najwyższą temperaturę z termometru i od kiedy trwa gorączka.
- Informację, czy masz kaszel lub katar.
- Zdjęcie gardła w dobrym świetle, z wysuniętym językiem.
- Wynik testu na paciorkowca, jeśli go robiłeś.
- Uczulenia na antybiotyki z nazwą leku i rodzajem reakcji.
- Ciążę, karmienie piersią i leki przyjmowane na stałe.
Z tymi informacjami lekarz w większości przypadków podejmuje decyzję w trakcie jednej rozmowy, a kod e-recepty dostajesz SMS-em zaraz po niej.